چارت تشخیص بیماری ماهیان آب سرد                           

توضیحات بیماری ها

نام و توضیح کوتاه	شماره
دم خوره	بیماری شماره 2
برجسته و تیره شدن چشم ها	بیماری شماره 3
قارچ دهان	بیماری شماره 4
قارچ	بیماری شماره 5
خشک شدن یک قسمت از پوست ( خاکستری شدن )	بیماری شماره 6
لکه های سفید ریز	بیماری شماره 7
ایجاد خارهایی روی بدن	بیماری شماره 8
چسبیدن یک کرم به بدن ( بسیار محکم سر جای خود بایستد .	بیماری شماره 9
شپش ماهی	بیماری شماره 10
ورم کردن و تکه تکه شدن بدن	بیماری شماره 12
آبله ماهی کپور	بیماری شماره 13
زالو	بیماری شماره 14

نکته : آموزش نحوه ی پیشگیری و درمان هر بیماری به تدریج به قسمت شرح بیماری های سایت اضافه می شود 

توجه : رعایت نشدن ترتیب در نام های بالا به خاطر این است که بعضی از بیماری ها نظیر بیماری 2 با ماهیان آب گرم مشترک بوده ولی بیماری شماره 1 تنها مخصوص ماهیان آب گرم و آب شور میباشد

چارت تشخیص بیماری ماهیان آب گرم

توضیحات بیماری ها

 

نام و توضیح کوتاه	شماره
سفیدک	بیماری شماره 1
دم خوره	بیماری شماره 2
برجسته و تیره شدن چشم ها	بیماری شماره 3
قارچ دهان	بیماری شماره 4
قارچ	بیماری شماره 5
خشک شدن یک قسمت از پوست ( خاکستری شدن )	بیماری شماره 6
لکه های سفید ریز	بیماری شماره 7
ایجاد خارهایی روی بدن	بیماری شماره 8
چسبیدن یک کرم به بدن ( بسیار محکم سر جای خود بایستد .	بیماری شماره 9
شپش ماهی	بیماری شماره 10
( هگزامیتا ( چاله در سر	بیماری شماره 11
ورم کردن و تکه تکه شدن بدن	بیماری شماره 12

نکته : آموزش نحوه ی پیشگیری و درمان هر بیماری به تدریج به قسمت شرح بیماری های سایت اضافه می شود 

چارت تشخیص بیماری ماهیان آب شور                         

توضیحات بیماری ها

 

نام و توضیح کوتاه	شماره
سفیدک	بیماری شماره 1
دم خوره	بیماری شماره 2
برجسته و تیره شدن چشم ها	بیماری شماره 3
قارچ دهان	بیماری شماره 4
قارچ	بیماری شماره 5
خشک شدن یک قسمت از پوست ( خاکستری شدن )	بیماری شماره 6
لکه های سفید ریز	بیماری شماره 7
ایجاد خارهایی روی بدن	بیماری شماره 8
هگزامیتا ( چاله در سر )	بیماری شماره 11
ورم کردن و تکه تکه شدن بدن	بیماری شماره 12

نکته : آموزش نحوه ی پیشگیری و درمان هر بیماری به تدریج به قسمت شرح بیماری های سایت اضافه می شود 

توجه : رعایت نشدن ترتیب در نام های بالا به خاطر این است که بعضی از بیماری ها نظیر بیماری 2 با ماهیان آب گرم مشترک بوده ولی بیماری شماره 13 تنها مخصوص ماهیان آب سرد است

بیماری شماره 1

نام بیماری : سفیدک

نام علمی : Ich Thyopthirius Multifilis

عامل : انگل ایک و ویروس Lymphocystist

تاریخچه کشف : ویروس  Lymphocystist برای اولین بار در سال 1965 کشف شد .

علائم :

1- رشد دانه های سفید 1 تا 5 میلیمتری روی قسمتی از بدن و دم ماهی

 

 

 2- کاهش میل ماهی به تغذیه

 3- اضطراب و پریشانی ماهی که سبب کشیدن بدن خود به سنگ ها و شن ها می شود .

 4- ورم کردن دستگاه تنفس ماهی

این بیماری که به نام سفیدک شناخته می شود ، از رایجترین بیماری های ماهیان آب شیرین می باشد که اغلب از طریق دعوا با سایر ماهی ها یا لمس کردن توسط انسان به وجود می آید . انگل ایک که عامل بیماری سفیدک بوده ، زندگی دوره های داشته و به راحتی به سایر ماهی ها منتقل می شود .

پیش گیری : هرگز ماهی ها را توسط دست لمس نکنید و از نگه داشتن ماهی های مهاجم و آرام در کنار هم خودداری کنید .

قبل از استفاده از روش های درمانی ، ذغال اکتیو یا دیگر عامل های کربن زای موجود در آب را خارج کنید .

نحوه درمان :

1- استفاده از محلول ضد انگل :

نحوه ی استفاده : پس از انتقال ماهی به تانک دیگر به ازای هر لیتر دو قطره ضد انگل در آب ریخته و این کار را 3 تا 7 روز ادامه دهید تا بیماری کاملاً از بین برود .

نکته : قبل از هر بار استفاده از محلول ، 30 درصد آب تانک را تعویض کنید .

2- استفاده از نمک که به عنوان یک داروی غیر شیمیایی و موثر به کار می رود .

نمک استفاده شده نباید نمک دریایی یا سنگ نمک باشد و تنها از نمک طعام استفاده کنید .

نحوه استفاده : 1- استفاده از نمک در آب تانک ( به ازای هر 8 لیتر یک قاشق چایخوری )

2- حمام ماهی ها در محلول آب و نمک : به ازای هر لیتر 4 قاشق چایخوری نمک را در آب حل کرده و ماهی را بمدت 30 ثانیه تا چند دقیقه در آب شناور کنید ؛ پس از انجام این کار بلافاصله ماهی را به تانک اصلی انتقال دهید . این کار را تا 3 روز ادامه داده و پس از هر بار 30 تا 70 درصد آب تانک اصلی را تعویض کنید .

تذکر : برای هر بار حمام ماهی محلول آب و نمک جداگانه ای ساخته و از محلول های قبلی استفاده نکنید .

3- افزایش دمای آب : 1 تا 3 ساعت در هر روز دمای آب را به 30 تا 31 درجه سانتیگراد برسانید تا گرما مانع از رشد انگل در بدن ماهی شود .

نکته : این کار را حداقل تا 5 روز متوالی ادامه دهید .

4- استفاده از فرمالدهید محلول : معمولاً در کلینیک های دامپزشکی برای درمان سفیدک ، ماهی ها را در محلول آب و فرمالدهید ( به ازای هر 35 لیتر یک میلی لیتر ) به مدت 12 ساعت حمام کرده و این کار را تا 2 روز ادامه می دهند و پس از این کار 30 تا 70 درصد آب تانک را تعویض می کنند .

 اما استفاده از فرمالدهید برای افراد غیر پزشک توصیه نمی شود ، چون علاوه بر کاهش مقادیر زیادی از اکسیژن آب ، ممکن است سبب سرطان در انسان شود .

5- استفاده از مالاکیت یا مرمر سبز ( Malachite  ) : ماهی بیمار را 3 روز متوالی برای 12 ساعت در محلول مالاکیت و آب حمام کنید .

6- در برخی موارد فلز مس ( محلول در آب ) به عنوان دارویی برای درمان سفیدک به شمار می رود ، ولی استفاده از مس در آب ، سبب قلیایی شدن آب شده و ممکن است به ستون فقرات ماهی ها آسیب رسانده و موجب از بین رفتن گیاهان طبیعی شود .

بيماري شماره 2 - دم خوره يا پوسيدگي باله ها

نام : دم خوره یا پوسیدگی باله ها

نوع بیماری : باکتریایی

علائم : دم و باله های ماهی ترک برداشته و زبر و ناصاف می شود . اغلب در لبه های دم ، رده ها و لکه های ریز سفید و رگ های قرمزی مشاهده می شود . به تدریج دم ها خراب شده و کاملاً از بین می روند که در اینصورت بیماری بر ماهی غلبه می کند .

دلایل :

 1- استرس یا شرایط نا مناسب باعث بیماری شده است .

2- پایین بودن کیفیت آب

3- پایین بودن دمای آب – کمتر از 50 درجه فارنهایت ( 10 درجه سانتیگراد )

4- شلوغ بودن تانک

5- صدمه دیدن ماهی بر اثر دعوا یا برخورد با وسایل تانک که منجر به عفونت زخم می شود .

پیش گیری :

1- بالا بردن کیفیت آب

2- عدم نگهداری ماهی های آرام و مهاجم در یک تانک

3- کاهش استرس در تانک با ایجاد محل هایی برای پنهان شدن ماهی ها و قرار دادن گیاهان .

4- حفظ چرخه ی طبیعی شب و روز با خاموش کردن وسایل روشنایی اطراف تانک ماهی ها در شب

5- تغذیه ی مناسب

دم خوره یکی از شایع ترین بیماری های ماهیان آب شیرین به شمار می رود ، ولی با مراقبت صحیح از ماهی ها به خوبی می توان از آن پیشگیری به عمل آورد . برای این منظور نباید برای چند تانک از یک تور استفاده کرد ، قبل از فروبردن دست در آب آنرا کاملاً شست ، وسایل تانک را تمیز نگه داشت و رعایت سایر مسائل بهداشتی .

رفتار : اولین کار پس از مشاهده ی بیماری در ماهی ها ، تعویض آب تانک و شستشوی وسایل با آب گرم می باشد .

درمان : در صورت امکان ماهی ها را به تانک قرنطینه منتقل کرده و از داروهای ضد باکتری مثل ماراسین ( Maracyn ) ، ماراسین 2 ( Maracyn Two  ) کاناسین ( Kanasyn ) و یا میکزازین ( Myxazin ) در تانک استفاده کنید .

وجود 3 درصد نمک در آب ممکن است دم خوره های ابتدایی را درمان کند . کیفیت خوب آب هم به درمان کمک می کند . در ضمن باله های آسیب دیده را می توان با داروی ملافیکس ( Melafix ) درمان کرد .

یکی دیگر از درمان ها که رایج و موثر است ، استفاده از تتراسایکلین ( Tetracycline ) می باشد . و گاهی اوقات از ضد انگل جنگلی (Jungle Fungus Elimator ) استفاده می شود که در یک گالن ( حدود 4 لیتر ) یک چهارم قاشق چایخوری در تانک ریخته می شود . درمان با این دارو را تا 4 روز ادامه دهید و سپس یکبار به طور کامل آب تانک را تعویض کنید . در صورتی که بیماری هنوز متوقف نشده بود ، دوره ی 4 روزه ی درمان را تکرار کنید .

استفاده از نمک در آکواریوم : اضافه کردن نمک در آکواریوم ، ممکن است باعث درمان بشود .

برای پیشگیری از دم خوره می توان از یک چهارم تا یک دوم قاشق چایخوری نمک و برای درمان تا یک قاشق چایخوری نمک در هر گالن استفاده کرد .

نکات :

1- افزایش دمای تانک تا 30 درجه سانتیگراد در جلوگیری از پیشرفت بیماری موثر است .

2- تعویض مداوم مقداری از آب در دوران درمان و هوادهی مناسب در دوره ی درمان الزامیست .

تذکر : هرگز از دو یا چند دارو در تانک به طور همزمان استفاده نکنید و تنها پس از تشخیص بیماری از یکی از درمان هایی که مقدور می باشند استفاده کنید .

 بيماري شماره 3 - برآمدگي چشم ماهي يا PopEye

 

نام بیماری : برآمدگی و ترکیدن چشم ، سفید و ابری شدن قرنیه و کوری چشم ماهی

علائم : ورم کردن چشم و تشکیل حلقه ی سفیدی به دور چشم ماهی

دلایل : 

سفید و ابری شدن چشم ممکن است بر اثر فعالیت باکتری های بیماریزا ، کور شدن چشم ممکن است بر اثر کمبود مواد مغذی در غذای ماهی ها ( غذاهای با ارزش غذایی کم ) و ترکیدن چشم بر اثر برخورد با وسایل نوک تیز یا دعوای شدید با سایر ماهی ها ایجاد شود . هم چنین ممکن است فعالیت باکتری های بیماریزا یا کمبود ویتامین A هم در این مورد موثر باشد .

کدر شدن چشم بر اثر تغذیه نامناسب یا تابش نور شدید به تانک حاصل می شود .

در بیش تر موارد بیماری برآمدگی چشم بر اثر کمبود کیفیت آب تانک ،  غذای نامناسب یا صدمه دیدن ماهی به وجود می آید .

معمولاً این بیماری کشنده نیست ، ولی در صورتی که بدون درمان رها شود ، چشم ها از بین رفته و سرایت باکتری ها به قسمت های مختلف بدن ماهی سبب مرگ آن می شود .

پیش گیری :

1- عدم نگهداری ماهی های آرام و مهاجم در یک تانک

2- اضافه کردن یک قاشق چایخوری نمک طعام ( بدون ید ) یا سنگ نمک به ازای هر گالن ( حدود 4 لیتر ) آب

3- تمیز نگهداشتن آب تانک

درمان :

ابری شدن چشم را می توان با آنتی بیوتیک های مربوطه ، کدر شدن قرنیه را با اضافه کردن ویتامین به غذای ماهی و تعویض رژیم غذایی آن و ترکیدن چشم را با داروهایی چون پنی سیلین ( Penicillin  ) و آموکسی سیلین ( Amoxicilin ) درمان کرد . هم چنین برای درمان کوری چشم علاوه بر تغییر رژیم غذایی ماهی باید نور ورودی به تانک را کاهش داد .

سایر داروهای توصیه شده :

ماراسین 2 ( Maracyn 2 ) ، آمپیسیلین Ampicillin )  ) و استفاده از یک قاشق چایخوری نمک در هر گالن ( حدود 4 لیتر ) آب به مدت 3 روز .

هم چنین تعویض 50 درصدی آب تانک ، 3 تا 5 بار در هفته به تسریع در درمان کمک می کند .

نکات :

1- ماهی بیمار را برای درمان حتماً به تانک قرنطینه منتقل کنید .

2- به دلیل واگیردار بودن این بیماری ، پس از انتقال ماهی های بیمار به تانک قرنطینه ، آب تانک اصلی را تعویض کرده و وسایل آنرا ضدعفونی کنید .

3- این بیماری معمولاً همزمان با بیماری دم خوره در بدن رشد می یابد و برای درمان می توان از درمان های مشترک دو بیماری بهره برد .

 

بيماري هگزاميتا يا چاله اي در سر ( Hexamita )

نام بیماری : هگزامیتا یا چاله ای در سر

علائم :

 

1- لاغر شدن ماهی و کم شدن فعالیت آن

2- ورم غیر عادی شکم ماهی

3- به وجود آمدن چاله هایی در سر ماهی

4- ضعیف و مضطرب شدن ماهی

5 – عدم تمایل به خوردن غذا

نکته : وجود انگل هگزامیتا در ماهی سبب کاهش رشد آن می شود .

دلایل :

1- استرس ناشی از سوء تغذیه و شلوغ بودن تانک

2- پایین بودن کیفیت آب

3- وجود کربن در آب ( می تواند به خاطر وجود ذغال اکتیو در آب باشد . )

پیش گیری :

1- فیلتراسیون مناسب و سیفون کردن آب به صورت مداوم

2- تغذیه ماهی ها با غذاهای حاوی ویتامین A و C

3- استفاده ی کمتر از دل گاو در وعده های غذایی

4- قرار ندادن ذغال اکتیو یا مواد حاوی کربن در فیلتر

5- نور کافی

درمان :

1- ابتدا عامل های ایجاد کربن ( همانند ذغال اکتیو ) را از فیلتر و تانک خارج کنید .

2- اضافه کردن ویتامین های A و C و D به آب .

3- درمان رایج این بیماری استفاده از داروی مترونیدازول ( Metronidazole ) می باشد که معمولاً به همراه غذا به ماهی ها داده می شود . البته در مواردی که ماهی علاقه ای به خوردن غذا و دارو نشان نمی دهد ، از حمام دارویی برای معالجه ی ماهی استفاده می شود .

توضیحات :

هگزامیتا یک انگل تاژکدار می باشد که حدود 3 تا 6 میکرون طول دارد . این انگل درون روده ماهی ها به خصوص گلدفیش ، کوی فیش و سیکلیده هایی چون دیسکاس و آنجل رشد می کند و سبب سوء هاضمه ماهی می شود که معمولاً با علائمی چون ایجاد  چاله هایی در سر و اطراف چشم ماهی همراه است .

نکات :

1- ممکن است انگل هگزامیتا ماه ها در بدن ماهی باشد ولی به دلیل پایین بودن عفونت علائم خاصی بروز ندهد ، پس رعایت نکات بهداشتی ضروری است .

2- در صورتی که ماهی آنجل به این بیماری مبتلا شود ، ممکن است گاهی اوقات به صورت عمودی روی آب دراز بکشد و معلق باشد .

تذکر : در صورتی که ماهی مبتلا به هگزامیتا تخم ریزی کند ، مقدار اندکی از تخم ها هچ شده و بچه های آن به سرعت می میرند .